Soğuk havanın insanlar üzerinde baskı yarattığını, bu baskıya insan psikolojisinin üç şekilde tepki verdiğini anlatan Abant İzzet Baysal Üniversitesi (AİBÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yarkın Özcan, “Bunlar, alarm, direnç ve tükenmedir. Alarm, insanı harekete geçirir ve ısınmak için çaba harcanır. Dirençte sorunla baş etmenin yolları aranır. Tükenmede ise kişi artık her şeyden vazgeçmiştir ve uyum yeteneğini yitirmiştir”dedi.
SOĞUK HAVA TÜKETİR Kış mevsimi ve soğuk havayla birlikte insanların hayatlarının ister istemez değiştiğini vurgulayan Özcan, “Soğuk hava insanlarda tükenmişlik sendromuna neden olur. Soğuk olan bütün şehirlerde insanlar kısıtlanmıştır. Hava dolayısıyla zamanının hemen hemen hepsini evinde geçiren kişinin uyku ve beslenme düzeni bir süre sonra sürekli değişiklik gösterir. Bu da depresyonun başlangıcıdır”diye konuştu. Soğuk olan şehirlerde insanların hem fiziki hem psikolojik dirençlerinin düştüğünü ifade eden Prof. Dr. Özcan, şunları kaydetti: “Direnci düşmüş olan psikoloji, otomatik olarak vücudu hastalıklara açar. Kışların uzun sürdüğü, soğuk havanın hakim olduğu şehirlerde kanser olma riski bu nedenle yüksektir. Böyle şehirlerdeki kişiler, kendilerinde bıkkınlık hissettikleri anda doktora başvurmalı ve hemen psikolojik yardım almalıdır.”
GÜNEŞ ENERJİ VERİR Havanın sürekli kapalı olduğu ve güneşin az göründüğü yerlerde insanların içine kapanık olduğuna işaret eden Özcan, şöyle konuştu: “Güneş ışınları beyinde bulunan menatolin maddesini uyarır, bu da insana enerji verir. Güneşin az göründüğü bölgelerde menatolin maddesi uyarılmaz ve bu da insanların enerjisini azaltarak içine kapanmalarını sağlar. Menatolin maddesinin insanda uzun süre etkili olduğu ve kış mevsiminde doğanların, yaz mevsiminde doğanlara oranla intihar etme risklerinin daha fazla olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.”
Peki soğuk kış günlerinde depresyondan korunmak için neler yapabiliriz:
Uyku
Günlük uyku düzenini korumak depresyona girmemek için çok önemlidir. Alışılagelmiş uyku düzeninde ani değişiklikler yapmamalısınız. Rahat bir uyku için günlük stresleri yatağa girmeden unutmalısınız. Ayrıca odanızı havalandırmaya özen gösterin. Temiz ve havadar bir odada uyursanız, sabah zinde uyanırsınız.
Görünüm
Kışın kendini mutlu hissetmenin en keyifli yollarından biri de, aynada baktığınızda görüntünüzden mutlu olmanızdır. Saç renginizi kışa uygun olarak değiştirebilirsiniz. Mevsim geçişlerinde cildinizi hazırlamak için cilt bakımı yaptırabilirsiniz. Saç kesimi gibi değişikliklerde size iyi gelecektir. Ayrıca birkaç kışlık kıyafet almak, ayakkabı veya ihtiyaçlarınızı almak da kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olacaktır.
Beslenme
Kışın beslenmenize son derece özen göstermelisiniz. Vücudunuzun bağışıklık sistemini güçlü tutmak, kolay hastalanmamak ve depresyona girmemek için iyi bir beslenme ilk koşuldur.
Vitamin
Vücudunuzun kışın vitamine ihtiyacı daha fazla olacaktır. Mümkün olduğunca meyve ve sebze tüketin. Özellikle B ve C vitamini tüketmeye önem verin.
Çikolata
Depresyondan koruyan en kuvvetli etken mutlu olmaktır. Mutluluğunuza katkı sağlayacak gıdalardan biri de, çikolatadır. Kendinizi bitkin veya hüzünlü hissettiğinizde küçük bir parça çikolata yiyebilirsiniz. Ayrıca bir bardak sıcak çikolata içmek hiç fena fikir değil!
Mutlaka Su
Vücudun dengesini koruyabilmek için mutlaka günde 2.5-3 litre su için. Kendinize bir plan yapın ve su içme alışkanlığı edinin. Sabah uyanında, yatarken, yemeklerden önce ve sonra su için. Kendinizi daha dinç hissedeceksiniz.
Hareket
Size ters gelebilir ancak kasları rahat ettirmenin yolu, onları çalıştırmaktan geçer. Kaslarınızı ne kadar çalıştırırsanız, performansları o kadar artar. Ayrıca egzersiz sırasında salgılanan hormonlar mutlu olmanızı sağlar. Hareket edin, spor yapın, hava soğuk bile olsa yürüyün.
Banyo
Kendinizi şımartmanın en iyi yollarında biri de banyo keyfidir. Köpük köpük bir banyoda biraz uzanıp gevşemek, size kendinizi iyi hissettirecektir. Küvetiniz yoksa ılık bir duşun altında vücudunuza sabunla bolca masaj yaparak kan dolaşımınızı harekete geçirebilirsiniz.
Onları Sevin
Depresyona en iyi gelen şeylerden biri de hayvanlardır. Evde beslemiyor olsanız bile, sokakta gördüğünüz hayvanlara su ve yemek verin. Onlara iyilik yaptığınızda ne kadar mutlu hissettiğinizi fark edeceksiniz.
Yardım Edin
Depresyondan ve mutsuzluktan kurtulmak istiyorsanız, yardım edin. Komşunuza, ailenize, arkadaşlarınıza, tanımadığınız insanlara yardım edin. Mutlaka maddi yardım aklınıza gelmesin. Elinde ağır poşetlerle yürüyen yaşlı teyzenin eşyasını eve taşımak bile size kendinizi iyi hissettirecektir. Ayrıca pek çok sivil toplum örgütüne katılıp gönüllü olabilirsiniz.